Stroomindex

Wat is netcongestie?

Netcongestie betekent dat het stroomnet op een plek vol zit: er is meer vraag naar transport van elektriciteit dan het net daar aankan. Wie dan een nieuwe of zwaardere aansluiting aanvraagt, komt op een wachtlijst.

Bijgewerkt: 9 oktober 2026

Afname en teruglevering

Het net kan op twee manieren vol zitten. Bij afname gaat het om stroom gebruiken, bijvoorbeeld voor machines, laadpalen of een warmtepomp. Bij teruglevering gaat het om stroom aan het net leveren, bijvoorbeeld uit een zonnepark of een groot dak met zonnepanelen. Op dezelfde plek kan het net voor het een vol zitten en voor het ander niet.

Twee lagen: het regionale net en het hoogspanningsnet

Een bedrijf is aangesloten op het regionale net van een netbeheerder zoals Enexis, Liander of Stedin. Dat net hangt op zijn beurt aan het hoogspanningsnet van TenneT. Je hebt op beide lagen ruimte nodig. Heeft het regionale net nog ruimte maar zit het hoogspanningsnet vol, dan kom je toch in de wachtrij.

Dat verschil is groot. Op het regionale net alleen zit 61% van de Nederlandse postcodes vol voor afname. Tel je het hoogspanningsnet mee, dan is dat 97%.

Voor wie geldt het?

De gegevens van de netbeheerders gaan over grootverbruik: aansluitingen groter dan 3x80 ampère. Denk aan een nieuw bedrijfspand, een uitbreiding, een laadplein voor een wagenpark, het elektrificeren van een productieproces of een zonnepark. Een gewone huisaansluiting (tot 3x80 ampère), ook met laadpaal, warmtepomp of zonnepanelen, valt er niet onder; die wordt in de regel gewoon aangesloten, al kan het in drukke gebieden langer duren. Gemeenten merken het wel: netcongestie remt woningbouw en de verduurzaming van gebouwen.

Wat is de wachtrij?

De wachtrij bestaat uit aanvragen van bedrijven die compleet zijn, maar nog niet (volledig) zijn toegekend. Op de capaciteitskaart staat per gebied hoeveel aanvragen er wachten en hoeveel vermogen dat samen is, in megawatt. Dat getal zegt niets over hoe lang jij zelf moet wachten.

Hoe lang duurt het?

Netbeheerders noemen per gebied een jaar waarin ze verwachten het knelpunt op te lossen, vaak door een onderstation uit te breiden of kabels te verzwaren. Bij TenneT liggen die jaren in veel provincies ergens tussen 2032 en 2036. Zulke verwachtingen schuiven regelmatig op. Op elke gemeentepagina van Stroomindex zie je de jaartallen en geplande uitbreidingen voor jouw gemeente, en op Wijzigingen elke verschuiving.

Verder lezen

Bronnen: definities van de capaciteitskaart (Netbeheer Nederland), woordenlijst netcongestie (RVO).