Stroomindex
Menu

Wanneer is netcongestie opgelost?

Niet in één keer, en niet overal tegelijk. Per gebied verschilt het jaren, en de verwachte jaren schuiven vaak op.

Kort antwoord

Er is geen landelijke einddatum. Het Landelijk Actieprogramma Netcongestie van kabinet en netbeheerders schreef in oktober 2026 dat het nog jaren zal duren voordat het net structureel ruimer wordt, en dat flexibel gebruik van het net de norm wordt. Netbeheerders noemen per gebied een verwacht jaar waarin het knelpunt is opgelost. Voor het hoogspanningsnet van TenneT liggen die jaren nu tussen 2032 en 2036. Die jaren zijn verwachtingen: ze schuiven op, soms later en soms eerder.

Waarom duurt het zo lang?

  • Bouwen kost tijd. Een nieuw hoogspanningsstation kost ongeveer tien jaar, van plan tot ingebruikname. Het station in de Zuidplaspolder ging in mei 2026 open na ruim tien jaar.
  • Projecten lopen vertraging op. Volgens de ACM zijn projecten van TenneT gemiddeld ruim twee jaar later klaar dan gepland. De investeringen lopen door tot ver na 2030. TenneT kan volgens de ACM voorlopig niet volledig aan zijn wettelijke taak voldoen.
  • Ook regionaal lukt niet alles. De plannen van de regionale netbeheerders beslaan 15 jaar en meer dan € 200 miljard. Niet alle nodige investeringen lukken op tijd, onder meer door vergunningen, personeel en materiaal.
  • Vergunningen. Volgens het kabinet kost een bouwvergunning 3 tot 6 maanden en een ruimtelijke vergunning 6 tot 18 maanden. Daarna kan nog bezwaar en beroep volgen.

Hoeveel aanvragen wachten er?

Op 30 juni 2026 wachtten er bij de regionale netbeheerders 15.498 aanvragen om stroom te gebruiken, samen goed voor bijna 10.000 megawatt. Voor stroom terugleveren waren het er 8.558. Omdat sinds 1 juli 2026 ook kleine aansluitingen op de wachtlijst komen, wordt verwacht dat dit aantal flink stijgt.

Stroomindex telt de wachtrijen per voedingsgebied op de capaciteitskaart. Dat geeft een ander cijfer dan de landelijke wachtlijst; hier leest u waarom.

Verwachte jaren schuiven op

Een jaartal op de kaart is een verwachting, geen belofte. Het kan later worden, bijvoorbeeld als een vergunning uitloopt. Het kan ook eerder worden, als de netbeheerder opnieuw rekent of een project sneller klaar is.

  • Later: in Noord-Holland schoof het verwachte jaar rond Vijfhuizen in januari 2026 van 2031 naar 2036.
  • Eerder: rond Oostzaan ging het in dezelfde ronde van 2031 naar 2029–2030.
  • Opnieuw rekenen helpt. Met scherpere berekeningen kwam rond Oostzaan 180 megawatt vrij en kon de hele wachtlijst van 271 partijen worden aangesloten. In Zeeland gingen 173 grote verbruikers van de wachtlijst. Netbeheerders rekenen hun gebieden de komende tijd opnieuw door.

Stroomindex houdt elke verschuiving bij. Op de pagina van uw gemeente ziet u onder "Wanneer komt er ruimte?" welke uitbreidingen gepland staan, en op Wijzigingen wat er onlangs is veranderd.

Wat er verandert om het sneller te maken

In september 2026 kondigde het kabinet crisiswetgeving aan om sneller te kunnen bouwen. Een paar maatregelen:

  • Sinds 1 oktober 2026 gaat beroep tegen elektriciteitsprojecten vanaf 21 kilovolt direct naar de Raad van State. Dat scheelt tot anderhalf jaar.
  • Naar verwachting in 2027 wordt de provincie standaard het bevoegd gezag voor projecten van 110 en 150 kilovolt, en is voor het uitbreiden van stations geen bouw- of ruimtelijke vergunning meer nodig.
  • Mogelijk komt er een verplichte flexscan voor grote verbruikers, om te zien hoeveel zij kunnen bijsturen.

Daarnaast verandert er voor bedrijven het een en ander:

  • Vanaf 1 januari 2027 moeten netbeheerders een groepscontract aanbieden, zodat bedrijven op een terrein samen één maximum kunnen delen.
  • Vanaf 2028 wil de ACM nettarieven laten afhangen van het tijdstip: eerst voor grote verbruikers op het regionale net (2028), daarna voor kleine aansluitingen (2029). Stroom gebruiken op drukke uren wordt dan duurder. Dit is nog een ontwerpbesluit.
  • Flexibele contracten groeien. Halverwege 2026 waren er al bijna 800 capaciteitssturingscontracten. Zie Wat is een flexibel contract?

Wat betekent dit voor u?

Wacht niet af tot het net vanzelf ruimer wordt. Vraag op tijd aan als u meer nodig heeft, want uw plek op de wachtlijst telt vanaf het moment van aanvragen. Kijk in de tussentijd wat er binnen uw huidige aansluiting kan, en gebruik het verwachte jaar als indicatie, niet als planning.

Bronnen: voortgang Landelijk Actieprogramma Netcongestie, najaar 2026 (bijlage bij Kamerbrief, kopie op Omgevingsweb); Kamerbrief netcongestie, 30 juni 2026; Kamerbrief crisiswetgeving netcongestie, 11 september 2026 (kopie op Omgevingsweb); ACM over het investeringsplan van TenneT (april 2026); ACM over de investeringsplannen van de netbeheerders (april 2026); Netbeheer Nederland, stand van de uitvoering (2025); Solar Magazine over Noord-Holland (januari 2026); ACM, groepstransportovereenkomst; ACM, ontwerpbesluit tijdsafhankelijke nettarieven (oktober 2026). Jaartallen: capaciteitskaart van 17 november 2026. Indicatief.

Volgende stap