Netcongestie en de gemeente
Voor beleidsmakers, bedrijfscontactfunctionarissen en projectleiders bij gemeenten: wat netcongestie betekent voor uw gemeente, en hoe u de cijfers van Stroomindex gebruikt.
Kort antwoord
Netcongestie raakt een gemeente op drie plekken: eigen projecten, bedrijven en woningbouw, en de ruimte voor uitbreiding van het net. Op Stroomindex ziet u per gemeente hoe vol het net zit en welk net het knelpunt is. Ook ziet u wanneer het naar verwachting beter wordt en welke uitbreidingen gepland zijn.
Eigen projecten en voorrang
Ook een gemeente vraagt aansluitingen aan, bijvoorbeeld voor een school, een sporthal, laadpalen of een gemeentelijk gebouw. Daarvoor geldt dezelfde wachtrij als voor bedrijven.
Voor sommige projecten is voorrang mogelijk. De ACM-regels voor maatschappelijk prioriteren kennen sinds 31 december 2025 drie groepen: congestieverzachters, veiligheid en basisbehoeften. Onderwijs, openbaar vervoer en telecom vallen onder basisbehoeften, en sinds 1 juli 2026 ook alle woningbouw. Voorrang gaat niet vanzelf. Het project moet al met een aanvraag in de wachtrij staan. Daarna vraagt u zelf voorrang aan, met bewijsstukken.
Bedrijven en bedrijventerreinen
Bedrijven die willen uitbreiden, verhuizen of verduurzamen, lopen in een gemeente met netcongestie tegen de wachtrij aan. Voor bedrijfscontactfunctionarissen en ondernemersloketten helpt het om te weten waar in de gemeente het net nog ruimte heeft. Dat staat per postcodegebied op elke gemeentepagina.
Op bedrijventerreinen kunnen bedrijven samen meer bereiken, bijvoorbeeld met een groepscontract of een energiehub waarin ze één maximum aan vermogen delen. Met de RVO-subsidie Onderzoek Energiehubs (EHUB) kunnen minstens drie bedrijven met elk een grote aansluiting een scan of haalbaarheidsstudie laten doen. Veel provincies hebben een energiehubregisseur die daarbij helpt.
Ruimte voor het net
Netcongestie verdwijnt pas als het net is uitgebreid, bijvoorbeeld met een nieuw of groter onderstation of extra kabels. Daar zijn ruimte en vergunningen voor nodig, en daarin speelt de gemeente een rol.
Op elke gemeentepagina staat onder Wanneer komt er ruimte? welke netuitbreidingen de netbeheerders plannen voor de voedingsgebieden en stations van de gemeente, met het verwachte jaar en de fase. Schuift een jaar op, dan ziet u dat bij Wat er verandert.
De cijfers van uw gemeente gebruiken
- Op uw eigen website: onder elke gemeentepagina staat een kaartje met de actuele stand om in te bouwen. Het wordt elke dag automatisch bijgewerkt.
- Meldingen: volg uw gemeente per mail of met de RSS-feed onderaan de gemeentepagina. U hoort het zodra een status, wachtrij of verwacht jaar verandert.
- Open data: de cijfers van alle gemeenten als CSV-bestand, vrij te gebruiken met bronvermelding.
- Maandstand: elke maand de stand van het net per provincie, met de wijzigingen van die maand.
Wilt u weten hoe de cijfers tot stand komen, bijvoorbeeld voor een raadsvoorstel of nota? Lees dan Zo leest u de cijfers op Stroomindex. De cijfers zijn indicatief; voor besluiten over een concreet project is de informatie van de netbeheerder leidend.
Uw gemeente opzoeken
Kies uw provincie op de startpagina, of zoek op postcode.
Bronnen: ACM: voorrang maatschappelijke projecten, VNG: prioriteringskader ACM voor netcapaciteit, Netbeheer Nederland: prioriteren en reserveren, RVO: subsidie Onderzoek Energiehubs (EHUB), Provincie Drenthe: handreiking met tien oplossingen (pdf). Indicatief en geen juridisch advies.